TÜBA Başkanı Şeker: Bilimsel Üretimin Temelinde Etik ve Sorumluluk Var

TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, Dokuz Eylül Üniversitesi’nde “Akademik Sorumluluk ve Saygınlık” başlıklı bir konferans verdi. Şeker, bilimsel çalışmaların etik ilkeler doğrultusunda yürütülmesi gerektiğini vurgularken yapay zekânın akademik hayattaki etkilerini ve üniversitelerin toplumsal sorumluluğunu da ele aldı.

Etik ve Akademik Dürüstlük

Şeker, akademik çalışmaların doğruluk, güvenilirlik, özgünlük ve şeffaflık ilkeleri üzerine kurulması gerektiğini belirtti. Ortak çalışmalarda katkıların hakkıyla tanınmasının ve bilimsel sonuçların önyargısız değerlendirilmesinin önemine dikkat çekti. Akademisyenlerin üretilen bilgiyi toplumsal fayda üretecek biçimde değerlendirmesi gerektiğini ifade etti.

Yapay Zekâ ve Akademik Riskler

Yapay zekâ teknolojilerinin hızlı gelişiminin etik, hukuki ve toplumsal sorunları beraberinde getirdiğini kaydeden Şeker, kaynak gösterilmeden yapay zekâ içeriği kullanılmasını, güvenilir olmayan kaynakların ortaya çıkmasını ve yapay zekâ desteğinin şeffaf biçimde belirtilmemesini önemli sorunlar olarak nitelendirdi. Bu teknolojinin destekleyici bir araç olarak görülmesi gerektiğini, ürünün doğruluğundan sorumlu olanın araştırmacı olduğunu vurguladı.

İnsan haklarının, mahremiyetin, güvenliğin, şeffaflığın ve hesap verebilirliğin yapay zekâ uygulamalarında gözetilmesi gerektiğini de belirtti.

Üniversitelerin Rolü ve Türkiye’nin Bilim Vizyonu

Şeker, üniversitelerin eğitim-öğretim, araştırma ve toplumsal katkı olmak üzere üç temel işlevi bulunduğunu hatırlattı. Değişen bilimsel koşullara uyum, eğitimde niteliğin korunması ve nitelikli insan kaynağı yetiştirilmesinin önemine değindi. Araştırmacıların desteklenmesi, uluslararası iş birliklerinin geliştirilmesi ve Ar-Ge yatırımlarından etkin sonuç alınmasının Türkiye’nin teknoloji üreten bir altyapıya kavuşması için gerekli olduğunu belirtti. Türk dünyasındaki bilim akademileri arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesinin de bilimsel etkiyi artıracağını ifade etti.

TÜBA’nın Destek Programları

Konuşmasında TÜBA’nın Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanlarını Ödüllendirme Programı (GEBİP), Bilimsel Telif Eser Ödülleri Programı (TESEP), TÜBA-TEKNOFEST Doktora Bilim Ödülleri ve Türk-İslam Bilim Kültür Mirası Projesi gibi çalışmaları hakkında bilgi veren Şeker, akademik üretimin niteliği ile bilimsel sorumluluk bilincinin birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı.

Şeker, bilim insanlarının bilgi üretirken etik ilkeleri gözetmesi, sürekli öğrenmeye açık olması ve bilimsel birikimi toplum yararına değerlendirmesi gerektiğini belirterek konuşmasını tamamladı.