İnternet alışverişinde ürün adı ve kod ezberleme mecburiyeti yapay zeka tabanlı mağaza bağlantısıyla aşılıyor

İnternet mağazalarından alışveriş yapan kullanıcılar için tam ürün adını, teknik özellikleri ya da parça kodlarını ezberleme zorunluluğu, doğrudan doğal konuşma diliyle arama yapmayı sağlayan yeni bir entegrasyon modeliyle ortadan kalkıyor. Tüketiciler ne istediklerini kendi gündelik cümleleriyle ifade ederken, yapay zeka destekli alışveriş asistanı bu anlatımları doğrudan satıcının resmi kataloğuyla eşleştiriyor. Sistem uyumluluk konusunda tahminde bulunmayarak eksik ölçü, kullanım şekli veya cihaz modelini müşteriye yeniden soruyor. Kampanyalar, güncel tutarlar ve anlık stok durumları ise sohbet geçmişinden değil, doğrudan mağazanın ana veri tabanından anlık olarak getiriliyor.

Bu çözümü kullanıma sunan Fiberport, çalışmasını salt sohbet eden bir yapay zeka botu olarak değil, mağazanın canlı operasyonel verileriyle çalışan bir alışveriş köprüsü olarak tarif ediyor. Girişim, yapay zeka ortamları üzerinden sipariş ve alışveriş altyapısını Türkiye’de hayata geçiren ilk yerli yazılım firması olduğunu duyuruyor. 2025 yılı Ticaret Bakanlığı verileri ışığında yüzde 52,2 genişleyerek 4,57 trilyon TL seviyesine varan, dolar bazında ise yaklaşık yüzde 29 artış sergileyip 115 milyar dolar barajını aşan Türkiye e-ticaret pazarındaki satıcılar bu yeni yapının ana odağını teşkil ediyor. Firma, hazırladığı ChatGPT e-ticaret entegrasyonu modeliyle mağazaların mevcut altyapılarını yapay zeka sistemlerine uyumlu hale getiriyor.

İşletmeler için sunulan operasyonel adımlar ve yerel standartlar

Söz konusu altyapı, internet sitelerinin işleyişine entegre edilebilecek şu temel kabiliyetleri kapsıyor:

• Ürün arama ve karşılaştırma. Ürün adı, kategori, marka, teknik özellik ya da kullanım amacına göre arama yapılıyor. Karşılaştırmalar yalnızca katalogda gerçekten bulunan bilgilerle hazırlanıyor, eksik veri gizlenmiyor.
• Güncel fiyat, stok ve müşteriye özel koşullar. Fiyat, para birimi, kampanya ve stok için mağaza sistemi esas alınıyor. Bayiye özel iskonto, asgari sipariş ve farklı fiyat listeleri müşterinin kimliği ve yetkisi doğrulandıktan sonra uygulanıyor.
• Sepet hazırlama. Desteklenen bağlantılarda seçilen ürün ve adetlerle sepet oluşturuluyor. "Şundan iki tane daha ekle" gibi devam istekleri aynı alışveriş bağlamında karşılanıyor.
• Sipariş, kargo ve iade talepleri. Müşteri doğrulaması ve izinler uygunsa sipariş durumu ve kargo takibi ilgili sistemin kaydıyla yanıtlanıyor. İade talebini kaydetmek ile para iadesini gerçekleştirmek ayrı yetkiler olarak tutuluyor.

Sistemin Türkiye operasyonlarında yerel ticaret kuralları eksiksiz yürütülüyor. TL bazlı etiketler, KDV ayrımı, havale indirimi, taksit imkanları, ücretsiz kargo baremleri ve fatura parametreleri satıcının kendi belirlediği kurallara bağlı kalıyor. Yapay zeka tek başına vade, ek indirim ya da teslim tarihi taahhüdü veremiyor. Kart bilgileri hiçbir biçimde sohbet metnine girilmiyor; iyzico, PayTR ve banka sanal POS altyapıları firmanın mevcut anlaşmaları üzerinden işletiliyor. İşlemin ödendiği bilgisi ekranın gelmesiyle değil, tahsilat kurumunun sunucusundan iletilen teyitle kesinleşiyor. Bağlantı kesintilerinde veya geri tuşuna basıldığında mükerrer çekim yapılmasını önleyen mutabakat protokolleri devrede tutuluyor.

Mağaza altyapısının korunması ve protokol ayrımları

Mağazaların Shopify, WooCommerce, ikas, Ticimax, T-Soft ya da özel altyapılarını yenilemesi gerekmiyor. Çalışmada API erişimleri, paket kotaları ve sepet bağlama yetenekleri taranıyor. Bu platform isimleri otomatik ve onaylı bir hazır eklenti bulunduğu anlamına gelmeyip yalnızca teknik inceleme sahasını gösteriyor. Muhasebe, ERP, depo ve kargo yazılımlarının ayrıştığı işletmelerde veri karmaşasını çözmek için ana kaynak kaydı tespit ediliyor; şirkete göre yanlış stoğu veya eski fiyatı hızlı aktaran bir asistan kurmak fayda üretmiyor.

Süreçte yararlanılan ticaret protokolleri ise birbirinin yerini tutmuyor:

Protokol · Geliştiren · Görevi

MCP (Model Context Protocol) · Anthropic · Uygun bir yapay zeka istemcisinin ürün sorgulama ya da sepet hazırlama gibi belirli araçları çağırabilmesini sağlayan bağlantı katmanı

ACP (Agentic Commerce Protocol) · OpenAI ve Stripe · ChatGPT ticaret entegrasyonlarında katalog ve satın alma sözleşmelerini tanımlayan açık standart

UCP (Universal Commerce Protocol) · Google, Shopify ile birlikte · Sepet, kimlik bağlama ve ödeme gibi ticaret yeteneklerini ortak bir yapıda sunmaya yönelik açık standart

Veri güvenliğinde sorgulama yapan araçla ödeme veya iade yöneten aracın izinleri ayrılıyor. OAuth, oturum yalıtımı, hız limitleri ve kayıt sistemleri kullanılıyor; gizli anahtarlar tarayıcıya veya sohbet ortamına verilmiyor. Mükerrer siparişleri önlemek adına idempotency anahtarları ve webhook kontrolleri uygulanıyor. Katalog metnindeki müşteri talimatları sistemsel bir yetki yaratmıyor.

Pilot aşamalar ve ödeme mimarisindeki küresel yaklaşım

Dünyada OpenAI, Mart 2026’da ChatGPT’deki Instant Checkout aracının ilk sürümünün arzu edilen esnekliği sunmadığını duyurarak satıcıların kendi ödeme ekranlarına odaklanmasının önünü açmış, odağını katalog taramaya kaydırmıştı. Google da Ocak 2026’da Shopify desteğiyle duyurduğu UCP standardını Gemini ve AI Mode üzerinden ilk etapta ABD satıcılarıyla hayata geçirmişti. Fiberport bu doğrultuda Türkiye pazarındaki işletmelere sohbet içi tahsilat beklemek yerine ürün bulma ve sepeti yapay zekaya devredip ödemeyi sitede tamamlatan modeli öneriyor. Şirket bu yöntemi "Ürünü beraber seçelim, kasada bildiğiniz güvenli ödeme ekranına geçelim" şeklinde özetliyor. Satıcı yetkisi ve ülke uygun olduğunda sohbet içi ödeme ikincil seçenek olarak değerlendiriliyor. Claude, ChatGPT, Google Gemini, Microsoft Copilot ve Perplexity sistemleri farklı yapılara sahip olduğundan entegrasyon sınırları özel olarak çiziliyor.

Çözüm şu dört işletme modelinde öncelikli fayda sağlıyor:

• Yedek parça ve teknik ürün satıcıları. "Bende şu model var, hangi parça uyar?" sorusunu ürün kimliği ve doğrulanmış uyumluluk kayıtlarıyla yanıtlamak isteyen işletmeler.
• Bayiye ve toptan satış yapan işletmeler. Müşteriye özel fiyat listeleri, asgari adet ve teklif süreçlerini yetkiyle yönetmek isteyenler. Bu senaryoda her konuşmanın kartla ödemeyle bitmesi gerekmiyor, doğrulanmış bir teklif talebi de geçerli sonuç sayılıyor.
• Geniş ürün kataloğu olan mağazalar. Müşterinin filtrelerde kaybolmadan ölçü, özellik ve kullanım amacıyla ürün bulmasını isteyenler.
• Yoğun satış sonrası soru alan işletmeler. Sipariş ve kargo sorularını doğrulanmış kayıtlarla yanıtlamak, gerektiğinde konuşmayı insan ekibe aktarmak isteyenler.

2019’dan beri elektrikli el aletleri ve hırdavat alanında yürütülen MakineUstası çalışması modelin öncüsü sayılıyor. Uygulama şu aşamalarla kuruluyor:

• Mevcut mağazanın altyapısı, kataloğu, stok kaynağı, ödeme kuruluşu, hedef ülkesi ve kullanıcı senaryosu inceleniyor.
• Eksik özellikler, varyantlar, eski fiyatlar ve ürün kimliği sorunları belirleniyor.
• Sınırlı bir ürün grubunda gerçek müşteri sorularıyla arama ve öneri doğruluğu test ediliyor.
• Sepet ve ödeme bağlantısı test ödeme ortamında doğrulanıyor, gerçek satışa geçiş ayrıca onaylanıyor.
• Yayına alınan sistem için hata izleme, katalog güncellemeleri, maliyet sınırları ve platform sürüm değişikliklerini kapsayan bakım düzeni kuruluyor.

Başarı göstergesi sohbet miktarı değil, doğrulanmış ödemelerle biten sipariş akışıdır. Katalog aktarımı ürünlerin yapay zekada mutlak tavsiye edileceği anlamına gelmiyor. Çözüme ilişkin detaylı bilgiler fiberportglobal.com adresinde paylaşılıyor. Şirket, 26 yıllık geçmişe sahip Starline Yapay Zeka Yazılım ve Uzay Teknolojileri A.Ş. çatısı altında restoran, mali müşavirlik, teknik servis ve cari takip yazılımlarının yanı sıra kurumsal RAG tabanlı arama sistemleri ve AI ajanları geliştirmeye devam ediyor.